400 mln zł na zagospodarowanie wód opadowych w miastach. Zielone dachy i ogrody deszczowe z dofinansowaniem

Już 15 października 2026 r. rozpoczyna się nabór wniosków o dofinansowanie inwestycji związanych z gospodarowaniem wodami opadowymi. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczył na ten cel 400 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021–2027. Wśród rozwiązań, które mogą otrzymać wsparcie, znalazły się dachy zielone, ogrody deszczowe i tereny zieleni wspomagające naturalną retencję.

FEnIKS 400 mln zł na adaptację miast do zmian klimatu

Intensywne opady deszczu, lokalne podtopienia oraz coraz dłuższe okresy suszy to wyzwania, z którymi mierzą się polskie miasta. Tradycyjne systemy kanalizacji deszczowej nie zawsze są w stanie skutecznie odprowadzać wodę podczas gwałtownych opadów. Dlatego coraz większego znaczenia nabierają rozwiązania pozwalające zatrzymywać i zagospodarowywać deszczówkę bezpośrednio w miejscu jej wystąpienia.

Odpowiedzią na te potrzeby jest nowy nabór organizowany przez NFOŚiGW, w ramach którego samorządy będą mogły ubiegać się o środki na rozwój systemów zarządzania wodami opadowymi.

Nabór wniosków potrwa od 15 października 2026 r. do 30 stycznia 2027 r.

Wsparcie ma służyć przede wszystkim realizacji przedsięwzięć wpisujących się w miejskie plany adaptacji do zmian klimatu.

FEnIKS Zielone dachy i ogrody deszczowe wśród dofinansowywanych rozwiązań

Istotnym elementem programu jest możliwość finansowania inwestycji opartych na naturalnych procesach przyrodniczych, które pomagają ograniczać skutki intensywnych opadów oraz poprawiają bilans wodny terenów zurbanizowanych.

Wśród wskazanych rozwiązań znajdują się:

• Zielone dachy – umożliwiające zatrzymywanie części wód opadowych, opóźnianie ich odpływu oraz ograniczanie obciążenia kanalizacji deszczowej.
• Ogrody deszczowe – wykorzystujące odpowiednio dobrane podłoże i roślinność do czasowego gromadzenia, infiltracji i oczyszczania wody opadowej.
• Tereny zielone pełniące funkcje retencyjne – wspomagające zatrzymywanie deszczówki i ograniczające spływ powierzchniowy.
• Inne rozwiązania oparte na przyrodzie – pozwalające wykorzystywać naturalne mechanizmy retencji i infiltracji wód opadowych.

Szczególnie interesująca jest możliwość uwzględnienia zielonych dachów w miejskich projektach adaptacyjnych. W gęsto zabudowanych obszarach, gdzie brakuje przestrzeni na tradycyjne zbiorniki retencyjne lub nowe tereny zielone, dachy budynków mogą stać się dodatkową powierzchnią biologicznie czynną.

Odpowiednio zaprojektowane systemy dachów zielonych nie tylko zatrzymują część opadów, ale również wspierają bioróżnorodność, poprawiają mikroklimat i mogą ograniczać nagrzewanie się budynków oraz ich otoczenia.

FEnIKS Kto może ubiegać się o dofinansowanie?

Zgodnie z informacją NFOŚiGW o wsparcie mogą ubiegać się:

• jednostki samorządu terytorialnego i ich związki;
• jednostki organizacyjne działające w imieniu samorządów;
• podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego.

Program jest skierowany do miast uczestniczących w projekcie „Opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców” oraz do miasta stołecznego Warszawy.

Oznacza to, że nabór nie jest skierowany do wszystkich samorządów w Polsce. Przed przygotowaniem projektu należy dokładnie zweryfikować kryteria kwalifikowalności określone w dokumentacji konkursowej.

FEnIKS Zielono-niebieska infrastruktura jako element nowoczesnego miasta

Nowy nabór potwierdza rosnące znaczenie zielono-niebieskiej infrastruktury w planowaniu przestrzeni miejskiej.

Zamiast koncentrować się wyłącznie na szybkim odprowadzaniu deszczówki do kanalizacji, miasta mogą rozwijać systemy, które zatrzymują wodę, umożliwiają jej infiltrację lub stopniowe odparowywanie.

Takie podejście pozwala łączyć gospodarkę wodną z poprawą jakości przestrzeni publicznych, ochroną bioróżnorodności i ograniczaniem skutków miejskiej wyspy ciepła.

Zielone dachy mogą odgrywać w tym procesie szczególną rolę. Ich zastosowanie pozwala wykorzystać powierzchnie budynków, które w tradycyjnym modelu zabudowy pozostają niewykorzystane pod względem przyrodniczym i retencyjnym.

W połączeniu z ogrodami deszczowymi, nawierzchniami przepuszczalnymi czy zbiornikami retencyjnymi mogą tworzyć spójne systemy gospodarowania wodami opadowymi na poziomie pojedynczych obiektów, osiedli i całych dzielnic.

FEnIKS Szansa na rozwój zielonych dachów w Polsce

Dostępność środków europejskich może stanowić ważny impuls do szerszego wykorzystania zielonych dachów w inwestycjach publicznych.

Rozwiązania te mogą być rozważane zarówno na nowych obiektach, jak i podczas modernizacji istniejących budynków, pod warunkiem uwzględnienia odpowiednich wymagań konstrukcyjnych, hydroizolacyjnych i eksploatacyjnych.

Kluczowe znaczenie będzie miało jednak kompleksowe podejście do projektowania. Skuteczność retencyjna zielonego dachu zależy m.in. od miąższości i właściwości warstwy substratu, rodzaju roślinności, konstrukcji systemu oraz lokalnych warunków opadowych.

Dlatego planowanie takich inwestycji powinno uwzględniać nie tylko efekt wizualny, ale przede wszystkim mierzalne korzyści hydrologiczne i środowiskowe.

FEnIKS Do kiedy można składać wnioski?

Najważniejsze informacje o naborze:

• Budżet: 400 mln zł
• Rozpoczęcie naboru: 15 października 2026 r.
• Zakończenie naboru: 30 stycznia 2027 r.
• Program: Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021–2027 (FEnIKS)
• Instytucja: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
• Zakres wsparcia: inwestycje związane z gospodarowaniem wodami opadowymi, w tym rozwiązania zielono-niebieskiej infrastruktury

Szczegółowe zasady przyznawania dofinansowania, wymagania wobec projektów i dokumentacja naboru są dostępne w materiałach opublikowanych przez NFOŚiGW.

Szczegółowe warunki uzyskania dofinansowania, regulamin naboru oraz dokumentacja konkursowa dostępne są na oficjalnej stronie NFOŚiGW.