Dachy malowane na biało a dachy zielone – co jest bardziej skuteczne w adaptacji do zmiany klimatu

Dachy malowane na biało nie są rozwiązaniem nieskutecznym, ponieważ odbijają część promieniowania słonecznego i ograniczają nagrzewanie budynku. Jednak w kompleksowej adaptacji miast do zmian klimatu są znacznie mniej użyteczne niż dachy zielone, ponieważ odpowiadają właściwie tylko na jeden problem.

Biały dach jedynie odbija promieniowanie, a zielony dach chłodzi na kilka sposobów

Skuteczność białego dachu opiera się głównie na wysokiej refleksyjności jego powierzchni. Zielony dach nie tylko odbija i zacienia część promieniowania, lecz także chłodzi otoczenie dzięki parowaniu wody przez rośliny, a warstwy podłoża magazynują ciepło i opóźniają jego przenikanie do wnętrza budynku. W badaniu porównującym oba rozwiązania najlepiej zaprojektowany dach zielony silniej obniżał maksymalną temperaturę powierzchni i skuteczniej tłumił przepływ ciepła niż dach pokryty białą farbą. (MDPI)

Zielony dach pomaga nie tylko budynkowi, lecz także miejskiemu mikroklimatowi

Biały dach przede wszystkim ogranicza ilość energii pochłanianej przez konkretny budynek. Dach zielony dodatkowo wykorzystuje energię cieplną do odparowywania zgromadzonej wody, dzięki czemu chłodzi powierzchnię i otaczające ją powietrze. Badania pokazują jednak, że efekt ten zależy od dostępności wody, dlatego szczególnie skuteczne są dachy wyposażone w warstwę retencyjną albo zasilane zatrzymaną wodą deszczową. (MDPI)

Biały dach nie chroni miasta przed deszczami nawalnymi

Zmiany klimatu oznaczają nie tylko fale upałów, lecz także coraz poważniejsze problemy związane z intensywnymi opadami. Pomalowany na biało dach pozostaje powierzchnią nieprzepuszczalną, z której woda szybko spływa do kanalizacji. Dach zielony zatrzymuje część opadu w podłożu i warstwach retencyjnych, a następnie oddaje wodę z opóźnieniem. Ogranicza w ten sposób gwałtowny spływ, odciąża kanalizację i zmniejsza ryzyko lokalnych podtopień. Eksperymenty prowadzone również dla opadów ekstremalnych potwierdzają, że odpowiednio zaprojektowane dachy retencyjno-zielone mogą magazynować znaczną część deszczówki. (MDPI)

Zielony dach łączy ochronę przed ulewami z odpornością na suszę

Zatrzymana podczas opadu woda może być później wykorzystywana przez rośliny w czasie gorących i suchych dni. Dach staje się więc niewielkim miejskim magazynem wody, który łączy dwa cele adaptacyjne: ograniczanie skutków ulewnych deszczów oraz chłodzenie podczas suszy i upałów. Biała powłoka nie magazynuje wody i nie tworzy takiego mechanizmu samoregulacji. Badania dachów z trwałą retencją wykazały, że utrzymanie wilgotnego podłoża sprzyja intensywniejszej ewapotranspiracji i przedłuża efekt chłodzący. (MDPI)

Dach zielony wspiera miejską bioróżnorodność

Adaptacja do zmian klimatu powinna również wzmacniać odporność miejskich ekosystemów. Zielone dachy mogą stanowić miejsca żerowania i schronienia dla zapylaczy oraz innych pożytecznych owadów, a rozmieszczone w różnych częściach miasta tworzą dodatkowe elementy sieci terenów zielonych. Badania terenowe potwierdziły obecność zapylaczy i naturalnych wrogów szkodników na dachach zielonych. Biały dach pozostaje natomiast powierzchnią biologicznie niemal jałową. (Springer Nature Link)

Skuteczność białej powłoki może z czasem wyraźnie spadać

Biały dach działa dobrze, dopóki jego powierzchnia zachowuje wysoką refleksyjność. Kurz, zabrudzenia i starzenie materiału powodują jednak, że dach zaczyna pochłaniać więcej promieniowania. W trzyletnim badaniu terenowym po dwóch latach refleksyjność analizowanych powłok spadła w zależności od materiału o 28% lub 42%, a ich temperatury powierzchniowe wyraźnie wzrosły. Oznacza to konieczność regularnego czyszczenia i odnawiania powłoki. Zielony dach także wymaga pielęgnacji, lecz jego działanie wynika z połączenia roślinności, wody, podłoża i wielu warstw konstrukcyjnych, a nie tylko z jednej właściwości pomalowanej powierzchni. (ScienceDirect)

Biały dach jest rozwiązaniem jednofunkcyjnym: przede wszystkim ogranicza nagrzewanie powierzchni. Zielony dach jest natomiast elementem kompleksowej infrastruktury adaptacyjnej, ponieważ jednocześnie chłodzi budynek i otoczenie, zatrzymuje deszczówkę, ogranicza przeciążenie kanalizacji, pomaga podczas suszy oraz tworzy siedliska dla roślin i zwierząt. Dlatego w sytuacji, gdy miasta muszą przygotować się równocześnie na upały, gwałtowne opady, niedobory wody i utratę bioróżnorodności, dachy zielone są rozwiązaniem znacznie bardziej wszechstronnym i odpornym.

Zobacz też:

Monografia dr inż. Ewy Burszty-Adamiak

Dyrektywa EPBD – Co stracimy, jeśli dachy miast pokryjemy wyłącznie fotowoltaiką?

Dach zielony działa jak element miasta gąbki

Zielone dachy jako siedliska przyrody. Jak wspierają bioróżnorodność w miastach?

Dachy zielone a wiązanie i magazynowanie węgla – biologiczna sekwestracja węgla

Jak dachy zielone poprawiają efektywność energetyczną budynków i ograniczają zużycie energii na klimatyzację latem